De opleiding professioneel tekstschrijven
Juliska Wijsman scherpte in negen maanden haar pientere pen aan. Nu is ze emotiekrabbelaar, durfaldichter en bovenal tekstschrijver. Ze tekende na haar stage een freelanceovereenkomst bij KIJK magazine.
Je bent over een maand klaar met de opleiding. Hoe zit je er op dit moment bij?
‘Relaxt. Het is fijn dat de piek voorbij is, want het was pittig hoor.’ Juliska houdt haar hand tien centimeter boven het hoofd. ‘Tijdens de stageperiode zat mijn stresslevel tot hier. Maar het is ook spannend dat het bijna klaar is. De opleiding voelt veilig. Straks moet ik het zelf doen.’
Leg eens uit.
‘De opleiding neemt je bij de hand. Je krijgt elke tien dagen een schrijfopdracht en de feedback daarop is voor jezelf. Er is geen opdrachtgever die er iets van vindt. Als je een opdracht slecht maakt, heeft dat geen consequenties.’
De gevreesde feedback. Hoe ging je daar mee om?
‘De eerste keer dat ik de mail opende, had ik kriebels in mijn buik. Ik dacht: ‘óf de docent bevestigt dat ik hier thuis hoor óf hij schrijft: dit lijkt nergens op.’
Welke van de twee was het?
‘Gelukkig niet het laatste’. Juliska lacht. ‘Die tekst was hier en daar te slap, dus ik kreeg tips hoe ik dat scherper kon schrijven. Daar kon ik wel wat mee.’ Ondertussen opent ze diezelfde tekst op haar computer. Een frons op haar voorhoofd. ‘Als ik nu die tekst teruglees zie ik o-ve-ral fouten. Op een van mijn teksten kreeg ik alleen positieve feedback. De complimenten waren fijn, maar het voelde ook alsof de docent weinig tijd aan mijn tekst had besteed. Ik wilde juist wél feedback, ik wilde leren.’
‘Ik dacht: of de docent bevestigt dat ik hier thuis hoor óf hij schrijft: dit lijkt nergens op.’
Hoe kwam je bij de opleiding professioneel tekstschrijven terecht?
‘Door Mare, mijn collega bij het tijdschrift Quest. Quest verlengde mijn contract niet. Voor het eerst in mijn leven deed ik werk dat ik écht leuk vond en toen vonden ze me niet goed genoeg. Dat was een klap voor mijn zelfvertrouwen. Ik heb even heel hard gehuild. Mare volgde deze opleiding een paar jaar geleden. Zij zei: “Doe die opleiding, dat is leuk én leerzaam.’’’
Hoe zat je er de eerste dag van de opleiding Professioneel Tekstschrijven bij?
‘Die eerste dag was een rollercoaster. In de trein naar huis was ik leeg. Mijn gevoel ging in één dag van daar naar daar.’ Juliska maakt bewegingen met haar hand alsof ze in de achtbaan zit. ‘Ik had de selectie doorstaan, dus ik had er van tevoren vertrouwen in. Dat sloeg de eerste dag om. Ik twijfelde ineens of ik wel goed genoeg was. En ik dacht dat de anderen al werkten als tekstschrijver.’
Jij was juist degene met de meeste ervaring.
‘Inderdaad. Dus toen dacht ik weer: ‘dat komt wel goed. Tot we ’s middags de opdracht kregen om in tien minuten een tekst te schrijven voor een opdrachtgever die ook aanwezig was. Het was een soort wedstrijdje. Daar ging ik volledig op slot. Dikke paniek. Iedereen om me heen leek het wel te kunnen, en ik niet.’
Je vertelde halverwege de opleiding dat je ADD hebt. Goed plannen is belangrijk bij deze opleiding. Lukte dat?
‘Klopt. Al sinds mijn schooltijd weet ik van mezelf dat ik vermijdingsgedrag vertoon en mijn werk uitstel. Dat zijn twee kenmerken van ADD. Aan het begin van de opleiding was ik bang dat het me in de weg zou zitten. Dat ik niet naar tevredenheid zou presteren.’ Ze kijkt even weg. ‘Ik heb weleens feedback op een tekst gekregen waarvan ik dacht, die had beter gekund. Achteraf kon ik dat verklaren, want het was altijd een opdracht die ik had uitgesteld. Dan baalde ik van mezelf.’
‘Die eerste dag was een rollercoaster.’
Toch is het gelukt.
‘Zeker. Ik ben beter geworden in plannen. Omgaan met ADD blijft ingewikkeld, maar dat gekke brein van mij heeft ook voordelen. Die pientere pen, de emotiekrabbelaar en de durfaldichter, ze zitten allemaal in mijn hoofd. Aan fantasie en creativiteit heb ik geen gebrek.’
Jij en je medestudenten zijn ingedeeld in twee intervisiegroepen. Hoe helpen jullie elkaar?
‘Ik ben heel blij met mijn intervisiegroep. In het begin was het onwennig. We begonnen met feedback geven op elkaars teksten. Dat was fijn, daar leerde ik van. Later werd dat minder, omdat iedereen het druk had met de schrijfopdrachten, stage en andere cursussen.’
Wat veranderde er?
‘Gaandeweg draaide het meer om mentale steun dan om feedback geven. In ons groepje heeft iedereen een moment gehad dat ze er doorheen zat. Dan is het fijn dat je lotgenoten hebt die precies hetzelfde ervaren. Een klassiek voorbeeld van gedeelte smart is halve smart.’
Hoe hielp die mentale steun jou?
‘In de eerste helft van de opleiding was ik onzeker over mijn eigen kunnen. Ik was steeds op zoek naar bevestiging. Na een paar maanden werd ik zekerder van mezelf. Tijdens een mentorbijeenkomst in maart spraken we over feedback krijgen en verwerken. Een studiegenoot merkte op dat ik een omslagpunt had bereikt. Zij zei: ‘je bent de brug overgestoken.’ Dat gaf mij het gevoel: ik kan inderdaad goed schrijven.’
Je schreef voor je stage artikelen voor drie opdrachtgevers: de weekkrant Den Haag Centraal, NEMO Kennislink en KIJK magazine. Hoe ging dat?
Een diepe zucht. ‘Voordat ik elk artikel inleverde zat de spanning echt tot daar.’ Juliska houdt opnieuw haar hand boven het hoofd. ‘Achteraf gezien heb ik me daarover te veel opgewonden. Ik kreeg veel minder feedback dan op de opleiding. De opdrachtgevers waren tevreden met mijn werk. Dus toen dacht ik: als echte opdrachtgevers vinden dat ik kan schrijven, dan kan ik dus écht schrijven.’
‘Ik durf eindelijk toe te geven aan mezelf én aan anderen dat ik een goede tekstschrijver ben.’
Dat lijkt me de ultieme bevestiging.
‘Ja, zeker. Als professionele tekstschrijvers of redacteuren positief zijn over jouw tekst, is dat zo veel waard. Die stage gaf mijn zelfvertrouwen nog een extra zetje. ’
Waar sta je over een half jaar?
‘Bij KIJK heb ik een freelanceovereenkomst getekend. Bij NEMO kennislink en Den Haag Centraal mag ik ideeën pitchen. En dit jaar heb ik ontdekt dat ik eindredactie ook heel leuk vind. De druk bij Quest om steeds nieuwe onderwerpen te verzinnen was hoog. Ik weet nu dat ik daaraan onderdoor ga als ik dat fulltime doe. Mijn ideale scenario is daarom deels als eindredacteur in loondienst en deels als freelancer werken.’ Ze vervolgt: ‘Nu alleen nog zorgen dat het uitkomt.’
Je bent klaar voor de toekomst.
‘Zeker. Ik weet nu wat ik kan, wat ik wil en hoe ik mezelf neerzet als tekstschrijver. Ik durf eindelijk toe te geven aan mezelf én aan anderen dat ik een goede tekstschrijver ben.’ Ze sluit af met de woorden: ‘Deze opleiding volgen was een goede zet. Het enige risico dat ik liep was snoeiharde feedback.’
KIJK publiceerde het artikel over asbest van Juliska Wijsman in juni 2025.